Odstąpienie od umowy z powodu wady powinno być poprzedzone analizą dokumentów, korespondencji, protokołów, opinii technicznych oraz zapisów samej umowy. Zgodnie z art. 494 Kodeksu cywilnego, który stosuje się również przy odstąpieniu z powodu wady rzeczy sprzedanej, strony powinny zwrócić sobie wzajemnie otrzymane świadczenia. Oznacza to, że sprawa nie kończy się na samym oświadczeniu, ponieważ trzeba jeszcze prawidłowo rozliczyć cenę, rzecz, ewentualne koszty, a czasem także szkodę.
Odstąpienie od umowy
Odstąpienie, rozwiązanie i wypowiedzenie umowy
Odstąpienie od umowy, rozwiązanie umowy czy wypowiedzenie umowy – kiedy które rozwiązanie będzie właściwe?
Odstąpienie od umowy nie jest tym samym co rozwiązanie umowy albo wypowiedzenie umowy. W praktyce wybór właściwego działania zależy od rodzaju umowy, jej zapisów oraz przyczyny, dla której jedna ze stron chce zakończyć współpracę. Kodeks cywilny pozwala zastrzec w umowie prawo odstąpienia w oznaczonym terminie, a wykonanie tego prawa następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Skutek może być bardzo daleko idący, ponieważ po wykonaniu prawa odstąpienia umowa jest traktowana tak, jakby nie została zawarta.
Odstąpienie od umowy może wynikać także z niewykonania zobowiązania przez drugą stronę. Jeżeli jedna ze stron umowy wzajemnej pozostaje w zwłoce, druga strona może wyznaczyć jej dodatkowy termin do wykonania umowy, z zastrzeżeniem, że po jego bezskutecznym upływie będzie uprawniona do odstąpienia. W określonych sytuacjach możliwe jest również żądanie wykonania zobowiązania oraz naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
Wypowiedzenie umowy najczęściej działa na przyszłość i służy zakończeniu trwającego stosunku prawnego, natomiast odstąpienie od umowy może prowadzić do obowiązku rozliczenia świadczeń już spełnionych. Po odstąpieniu od umowy wzajemnej strona powinna zwrócić drugiej stronie to, co od niej otrzymała, a w określonych przypadkach może również dochodzić naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Dlatego przed złożeniem oświadczenia warto sprawdzić, czy w danej sprawie właściwe będzie odstąpienie, rozwiązanie umowy, wypowiedzenie umowy czy najpierw wezwanie drugiej strony do prawidłowego wykonania zobowiązania.
UZYSKAJ POMOC PRAWNĄ
Rękojmia i wady przedmiotu umowy
Rękojmia jako podstawa odstąpienia od umowy – kiedy wada rzeczy pozwala zakończyć umowę?
Rękojmia ma szczególne znaczenie wtedy, gdy po zawarciu umowy okazuje się, że rzecz ma wadę. W sprawach między przedsiębiorcami albo między osobami, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi, kupujący może co do zasady odstąpić od umowy albo żądać obniżenia ceny, jeżeli rzecz sprzedana ma wady. Sprzedawca może jednak zapobiec odstąpieniu, jeżeli niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo usunie wadę, o ile przepisy i okoliczności danej sprawy na to pozwalają.
W relacjach konsumenckich obecnie kluczowe znaczenie ma niezgodność towaru z umową. Konsument może składać reklamację do sprzedawcy, gdy towar nie odpowiada umowie, a w pierwszej kolejności może żądać naprawy albo wymiany. Jeżeli sprzedawca odmówi, nie doprowadzi towaru do zgodności z umową, zrobi to nieskutecznie albo zapowie, że nie zrobi tego w rozsądnym czasie lub bez nadmiernych niedogodności, konsument może żądać obniżenia ceny albo, przy istotnej niezgodności, odstąpić od umowy.
W praktyce spory o rękojmię i odstąpienie od umowy często dotyczą wad ukrytych samochodu, wad nieruchomości, wad rzeczy używanych albo usług wykonanych niezgodnie z ustaleniami. Istotne jest nie tylko samo istnienie wady, ale także jej wpływ na wartość rzeczy, użyteczność, bezpieczeństwo lub możliwość korzystania z przedmiotu zgodnie z umową. W sprawach konsumenckich odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową trwa co do zasady 2 lata od dnia wydania towaru, chyba że określono dłuższy termin przydatności towaru do użycia.
Kary umowne i negocjowanie ugody
Kary umowne po odstąpieniu od umowy – kiedy warto negocjować ugodę zamiast ugodę?
Kary umowne pojawiają się najczęściej w umowach gospodarczych, budowlanych, usługowych, najmu, współpracy B2B albo umowach sprzedaży o większej wartości. Zgodnie z Kodeksem cywilnym strony mogą zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy. Jednocześnie sama zapłata kary umownej nie oznacza automatycznie, że dłużnik może zwolnić się z wykonania zobowiązania bez zgody wierzyciela.
Po odstąpieniu od umowy spór często dotyczy tego, czy kara umowna rzeczywiście się należy, czy została zastrzeżona prawidłowo, czy obejmuje daną sytuację oraz czy jej wysokość nie jest nadmierna. Kodeks cywilny przewiduje, że kara umowna należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody, ale dłużnik może żądać jej zmniejszenia, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane albo kara umowna jest rażąco wygórowana.
Negocjowanie ugody może być korzystne wtedy, gdy strony chcą ograniczyć koszty, skrócić czas sporu i precyzyjnie ustalić wzajemne rozliczenia po zakończeniu umowy. Ugoda w rozumieniu Kodeksu cywilnego polega na tym, że strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, aby usunąć niepewność co do roszczeń, zapewnić ich wykonanie albo zakończyć istniejący lub możliwy spór. W sprawach o odstąpienie od umowy ugoda może obejmować między innymi zwrot świadczeń, obniżenie albo rozłożenie kary umownej, rezygnację z części roszczeń, termin płatności lub sposób zwrotu rzeczy.
UZYSKAJ POMOC PRAWNĄ
FAQ
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy odstąpienie od umowy i wypowiedzenie umowy to to samo?
Nie. Odstąpienie od umowy może powodować, że umowę traktuje się tak, jakby nie została zawarta, a strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia. Wypowiedzenie umowy zwykle działa na przyszłość i kończy trwający stosunek prawny, np. najem, współpracę B2B albo świadczenie usług.
Co powinno zawierać oświadczenie o odstąpieniu od umowy?
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy powinno wskazywać strony, datę i rodzaj umowy, podstawę odstąpienia oraz żądanie zwrotu świadczeń, np. zapłaconej ceny lub zaliczki. Jeśli przy zawarciu umowy wręczono zadatek, jego los zależy od tego, która strona odstępuje - strona, która zadatek dała i sama odstępuje, co do zasady go traci, natomiast jeśli odstępuje strona, która go otrzymała, zobowiązana jest zwrócić jego dwukrotność. Dla celów dowodowych najlepiej złożyć oświadczenie na piśmie lub w innej formie pozwalającej wykazać datę doręczenia.
Czy przed odstąpieniem trzeba wezwać drugą stronę do wykonania umowy?
Często tak. Jeżeli druga strona jest w zwłoce z wykonaniem umowy wzajemnej, Kodeks cywilny co do zasady pozwala wyznaczyć jej dodatkowy termin z zastrzeżeniem, że po jego bezskutecznym upływie nastąpi odstąpienie od umowy. W niektórych sprawach wezwanie do wykonania umowy jest więc ważnym etapem przed złożeniem oświadczenia.
Czy konsument zawsze ma 14 dni na odstąpienie od umowy?
Nie zawsze. Termin 14 dni dotyczy głównie umów zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, np. przez Internet albo telefon. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy konsument zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa podczas nieumówionej wizyty przedsiębiorcy w jego miejscu zamieszkania lub zwykłego pobytu albo podczas wycieczki - wówczas termin na odstąpienie wynosi 30 dni. Przy zakupie w sklepie stacjonarnym możliwość zwrotu bez podania przyczyny zależy zwykle od zasad sprzedawcy, chyba że towar ma wadę albo jest niezgodny z umową.
Czy rękojmia może być podstawą odstąpienia od umowy?
Tak, ale zależy to od rodzaju wady i charakteru umowy. Przy wadach rzeczy kupujący może korzystać z uprawnień związanych z rękojmią, a w relacjach konsumenckich z przepisów o niezgodności towaru z umową. Często najpierw żąda się naprawy albo wymiany, a dopiero później obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy.
Czy przy wadzie rzeczy mogę od razu żądać zwrotu pieniędzy?
Nie w każdej sytuacji. Przy umowach konsumenckich sprzedawca zwykle ma możliwość naprawy albo wymiany towaru. Odstąpienie od umowy i żądanie zwrotu pieniędzy jest zasadne zwłaszcza wtedy, gdy wada jest istotna, sprzedawca odmawia działania albo naprawa czy wymiana nie przyniosły rezultatu.
Czy po odstąpieniu od umowy mogę żądać odszkodowania?
Tak, jeżeli poniosłeś szkodę z powodu niewykonania umowy. Samo odstąpienie od umowy nie zawsze wystarczy. Trzeba jeszcze wykazać wysokość szkody, winę lub podstawę odpowiedzialności drugiej strony oraz związek między jej działaniem a poniesioną stratą.
Czy kara umowna należy się automatycznie po odstąpieniu od umowy?
Nie zawsze. Kara umowna musi wynikać z umowy i obejmować konkretną sytuację, np. opóźnienie, wadliwe wykonanie, brak wykonania zobowiązania albo naruszenie określonego obowiązku. Przed zapłatą warto sprawdzić, czy kara umowna została naliczona zgodnie z treścią umowy i przepisami Kodeksu cywilnego.
Czy można zmniejszyć karę umowną?
Tak. Kodeks cywilny przewiduje możliwość zmniejszenia kary umownej, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane albo kara jest rażąco wygórowana. W praktyce dotyczy to często umów B2B, budowlanych, usługowych i najmu, gdzie kary umowne bywają bardzo wysokie.
Każda sprawa zasługuje na profesjonalne wsparcie.
Pomoc prawna w zasięgu ręki — zrób pierwszy krok w stronę rozwiązania.
Telefon
Adres e-mail
Konto bankowe
26187010452078108415770001
Numer identyfikacji podatkowej
7962600793
