Licencja taxi i przewóz osób

Brak licencji taxi może prowadzić do kontroli i postępowania administracyjnego, jeżeli przedsiębiorca wykonuje zarobkowy przewóz osób bez uprawnienia właściwego dla danego modelu działalności. Zanim jednak zostanie przygotowany wniosek, wyjaśnienia lub odwołanie, trzeba ustalić, czy potrzebna jest licencja taxi, inna licencja na przewóz osób, wypis dotyczący pojazdu, licencja pośrednika czy zezwolenie właściwe dla szczególnego rodzaju przewozu.

Potoczne określenie „zezwolenie na przewóz” nie oznacza jednego uniwersalnego dokumentu. Znaczenie mają między innymi rodzaj pojazdu, liczba miejsc, obszar i sposób realizowania usług oraz to, czy przedsiębiorca sam przewozi pasażerów, czy pośredniczy w zlecaniu przejazdów. Kancelaria pomaga uporządkować działalność przed rozpoczęciem przewozów, po kontroli WITD lub Policji oraz po otrzymaniu zawiadomienia, wezwania albo decyzji.

Odpowiednia licencja jest potrzebna, gdy działalność stanowi zarobkowy transport drogowy osób objęty ustawą o transporcie drogowym. Nie każdy przewóz pasażerów podlega jednak temu samemu reżimowi. Prawidłowa kwalifikacja powinna poprzedzać złożenie wniosku, zakup lub oznakowanie pojazdu i rozpoczęcie przyjmowania zleceń.

Ustawa o transporcie drogowym rozróżnia między innymi licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym, licencję dla pojazdu konstrukcyjnie przeznaczonego do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz licencję na przewóz osób taksówką. Osobnego uprawnienia wymaga pośrednictwo przy przewozie osób. Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz zezwolenia dotyczące określonych przewozów regularnych, regularnych specjalnych lub międzynarodowych mają odrębne zastosowanie.

Licencjobiorcą jest przedsiębiorca, a nie sam kierowca. Dla pojazdu wykonującego transport potrzebny jest odpowiedni wypis z licencji, natomiast osoba kierująca musi spełniać wymagania dotyczące uprawnień, niekaralności oraz braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych. Przedsiębiorca powinien posiadać tytuł prawny do pojazdu i zgłosić go do właściwej licencji. W Warszawie dochodzą lokalne wymagania dotyczące taksówki, jej oznaczenia i identyfikatora kierowcy.

Organ zależy od rodzaju uprawnienia. Licencję taxi na obszarze Warszawy wydaje Prezydent m.st. Warszawy. Dla krajowego przewozu osób samochodem osobowym oraz pojazdem 8–9-osobowym właściwy jest co do zasady starosta wskazany według siedziby albo stałego miejsca wykonywania działalności przedsiębiorcy. Licencję na pośrednictwo przy przewozie osób wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego. Nie należy więc składać jednego formularza „na wszelki przewóz”.

Współpraca z Uberem, Boltem lub Free Now nie zastępuje obowiązków przewoźnika ani kierowcy. Platforma może działać jako licencjonowany pośrednik, lecz przewóz powinien wykonywać przedsiębiorca posiadający odpowiednią licencję, prawidłowo zgłoszony pojazd i kierowcę spełniającego wymagania. Licencja taxi bez działalności gospodarczej co do zasady nie jest dostępna, ponieważ ustawa przewiduje jej udzielenie przedsiębiorcy.

Koszt licencji taxi zależy od obszaru, okresu ważności i liczby wypisów. Według aktualnej procedury Warszawa 19115 opłata za licencję na obszarze m.st. Warszawy wynosi od 320 do 450 zł, zależnie od wybranego okresu od 2 do 50 lat, a wypis dla każdego pojazdu jest płatny osobno. Kwoty te mogą ulec zmianie, dlatego przed złożeniem wniosku i wpłatą trzeba zawsze zweryfikować aktualny cennik właściwego organu.

Potoczne „zezwolenie na przewóz okazjonalny” może opisywać różne sytuacje. Kwalifikacja zależy od pojazdu, trasy, liczby miejsc, odpłatności i sposobu pozyskania zlecenia. Przewozy okazjonalne, autobusowe, regularne i międzynarodowe wymagają osobnej analizy i nie są przedmiotem pełnego omówienia na tej stronie.

Analiza w ramach prawa drogowego pozwala dobrać właściwy wniosek i uniknąć rozpoczęcia przewozów na podstawie dokumentu niedostosowanego do faktycznej usługi.

Najpierw trzeba ustalić rodzaj przewozu, brakujący dokument i etap postępowania. Dopiero później można dobrać środek prawny. Inaczej przygotowuje się odpowiedź na zawiadomienie WITD, inaczej odwołanie od odmowy wydania licencji taxi, a jeszcze inaczej skargę na ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji.

Uporządkowana sekwencja działania obejmuje:

1. ustalenie faktycznie wykonywanego rodzaju przewozu;
2. identyfikację brakującego albo wadliwego dokumentu;
3. sprawdzenie organu, podstawy prawnej i pouczenia;
4. zabezpieczenie terminu procesowego;
5. analizę protokołu i pozostałego materiału dowodowego;
6. przygotowanie wyjaśnień, zastrzeżeń lub odwołania;
7. równoległe uzupełnienie formalności na przyszłość;
8. w razie potrzeby wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Przed wydaniem decyzji strona może przedstawiać wyjaśnienia i dowody oraz powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału, z uwzględnieniem wyjątków wynikających z przepisów. Jeżeli decyzja została już doręczona, Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje co do zasady 14 dni na odwołanie, liczone od doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Zawsze trzeba jednak sprawdzić przepis szczególny i pouczenie, ponieważ właściwy tryb zależy od organu oraz rodzaju rozstrzygnięcia.

Przykładowo od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy dotyczącej licencji taxi odwołanie może przysługiwać do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, składane za pośrednictwem Prezydenta m.st. Warszawy. Nie jest to jednak uniwersalny tryb dla decyzji WITD lub GITD. W niektórych sprawach właściwy będzie organ nadrzędny, a gdy decyzję w pierwszej instancji wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze, przepisy mogą przewidywać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po wyczerpaniu właściwych środków zaskarżenia możliwa jest skarga do WSA. Zgodnie z Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi standardowy termin wynosi 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia, a skargę wnosi się za pośrednictwem organu. Sama skarga nie zawsze automatycznie wstrzymuje wykonanie każdego aktu, dlatego trzeba sprawdzić regulację szczególną i możliwość złożenia wniosku o wstrzymanie. Przywrócenie uchybionego terminu jest wyjątkiem i wymaga spełnienia przesłanek ustawowych.

Zarzuty powinny odnosić się do konkretnych błędów: niewłaściwej kwalifikacji przewozu, niepełnych ustaleń, pominięcia dowodów, błędnej wykładni przepisu albo naruszenia procedury. Późniejsze uzyskanie licencji nie legalizuje automatycznie wcześniejszych przejazdów. Równolegle warto jednak złożyć prawidłowy wniosek, uzupełnić załączniki, zgłosić pojazd lub kierowcę, uzyskać wypis, zaktualizować dane, dostosować oznaczenie i zweryfikować umowy z kierowcami oraz pośrednikami. Do czasu uzyskania wymaganego uprawnienia należy zaprzestać przewozów w nieobjętym nim zakresie.

Kancelaria może przeanalizować dokumenty, ustalić właściwy reżim, przygotować wniosek, odpowiedź dla organu, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie albo skargę do WSA oraz prowadzić reprezentację przed sądem administracyjnym. Pełny zakres pomocy opisują kompetencje kancelarii. Zakres działania zależy od dokumentów i etapu sprawy; nie można z góry przesądzić o uchyleniu kary lub wydaniu licencji.